Признавање на диплома во Германија (Anerkennung) — постапка и документи

Во Германија Anerkennung е збирен назив за постапките во кои странска квалификација се споредува со германска. Не постои една постапка за сите — патот зависи од професијата, од видот на образованието и од покраината (Bundesland) во која ќе работите. Пред да собирате документи, вреди да знаете во која од трите ситуации сте.

Регулирана или нерегулирана професија

Регулирани професии се оние што во Германија не смеат да се вршат без државна дозвола — лекари, стоматолози, фармацевти, медицински сестри и негуватели, наставници, воспитувачи, адвокати, во некои покраини и инженери и архитекти. За нив признавањето е задолжително и завршува со дозвола за работа во професијата (Approbation или Berufserlaubnis).

Нерегулирани професии се сите други — економисти, информатичари, машински инженери во индустријата, повеќето занаети во работен однос. За нив признавање не е услов за работа. Но е услов за визата за стручен кадар и за Blaue Karte EU: за да важите за Fachkraft, квалификацијата мора да биде призната или оценета како споредлива.

Три различни постапки

Утврдување на еднаквост (Gleichwertigkeitsfeststellung) — за стручните и регулираните професии. Органот ја споредува вашата обука со германската и одлучува: целосна еднаквост, делумна еднаквост или нема еднаквост. При делумна еднаквост добивате решение со наведени разлики и можност да ги надоместите преку курс за приспособување (Anpassungslehrgang), испит за знаење (Kenntnisprüfung) или испит за подобност (Eignungsprüfung).

Оцена на диплома (Zeugnisbewertung) — за високообразовни дипломи во нерегулирани професии. Ја издава ZAB, Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen. Тоа не е „признавање“ во строга смисла, туку официјална изјава за тоа со кој германски степен е споредлива вашата диплома. Ја бараат работодавачи, амбасадата за Blaue Karte и службата за странци.

anabin не е постапка, туку база на податоци. Во неа се внесени странски универзитети и дипломи со оцена дали одговараат на германски. Ако и универзитетот и дипломата се внесени со позитивна оцена, за Blaue Karte често не е потребно ништо повеќе. Проверката е бесплатна и е првото што треба да го направите.

Кој орган одлучува

Не постои еден централен орган. Надлежноста зависи од професијата и од покраината во која ќе работите — не од таа во која случајно имате познаник. За медицинските сестри и лекарите одлучува орган на покраината; за занаетите — занаетчиската комора (Handwerkskammer); за стручните професии од индустријата и трговијата — IHK FOSA; за наставниците — министерството за образование на покраината.

Кој орган е надлежен за вашата професија и вашето место на работа најлесно се наоѓа преку алатката Anerkennungs-Finder на официјалниот портал Anerkennung in Deutschland. Од тој орган добивате и точниот список на документи.

Кои документи се поднесуваат

Списокот се разликува, но јадрото е скоро секогаш исто:

• лична карта или пасош
• диплома, заедно со додатокот на дипломата ако факултетот го издал
• уверение за положени испити со оценки и часови
• наставен план и програма (Curriculum, Modulhandbuch) — со фонд на часови по предмет, особено кај медицинските и педагошките професии
• свидетелства од средно образование, кај професии за кои во Германија се учи преку Ausbildung — на пример медицинска сестра со средно медицинско училиште
• уверение за положен стручен испит и лиценца за работа од комората, каде што постојат
• потврди за работно искуство со опис на работните задачи, не само датуми
• биографија во табеларна форма, на германски
• доказ дека имате намера да работите во Германија — понуда за работа, покана за интервју или слично — кога аплицирате од странство
• сертификат за германски јазик, кај регулираните професии

Наставниот план е документот што најмногу изненадува: по обем, по цена и по тоа што некои факултети не го издаваат во готова форма. Побарајте го прв, уште пред да знаете кога ќе аплицирате.

Копии и преводи

Германските органи по правило бараат две работи за секој документ: заверена копија (amtlich beglaubigte Kopie) на оригиналот и заверен превод. Обична фотокопија не е доволна, а превод без заверка исто така. Преводот го опфаќа целиот документ — печатите, потписите, забелешките на маргина — не само насловот и оценките.

Две работи проверете ги писмено кај органот пред да нарачате превод: дали прифаќа превод од судски преведувач овластен во Македонија, или бара преведувач заколнат во Германија, и дали му е доволен документ на англиски каде што факултетот веќе издал додаток на дипломата на англиски. Различни органи одговараат различно, а грешката се плаќа со време.

За тоа што содржи заверката и зошто преводот мора да е прицврстен со документот пишуваме во водичот што е заверен превод.

Редослед

1. Определете професија и покраина; преку Anerkennungs-Finder најдете го органот.
2. Кај високообразовна диплома, проверете во anabin — можеби постапката завршува тука.
3. Побарајте го списокот на документи од органот и разјаснете ги прашањата за копии и преведувачи.
4. Соберете ги оригиналите, со наставниот план најпрво.
5. Заверени копии и заверени преводи, во еден комплет.
6. Поднесете; органот има право да побара дополнувања (Nachforderung), што е вообичаено, не знак дека нешто не е во ред.
7. Решение — целосна еднаквост, делумна со мерки, или оцена.

Ако веќе имате работодавач, постои и забрзана постапка за стручен кадар (beschleunigtes Fachkräfteverfahren), во која работодавачот ја покренува постапката во Германија, а признавањето и визата се координираат заедно. Дали е погодна за вашиот случај, знаат работодавачот и надлежната служба за странци.

Македонски специфики

Македонските дипломи по Болоњскиот систем, со ECTS кредити, се споредуваат релативно лесно. Постарите дипломи — „дипломиран инженер“, „дипломиран економист“ од четиригодишни студии пред реформата — исто така се признаваат, но органот ќе сака подетален увид во програмата.

Академскиот назив во преводот се пренесува дословно, а не се „претвора“ во германски. Дали „дипломиран инженер“ одговара на Bachelor или Master не одлучува преведувачот, туку органот; преводот му дава точна слика на оригиналот, најчесто со македонскиот назив во заграда.

Кај медицинските сестри: во Македонија професијата се стекнува и со средно медицинско училиште и со стручни студии, а во Германија е тригодишно Ausbildung. Затоа органот обично ги бара и свидетелствата од средно и дипломата од студиите, ако постои, и програмата за двете.

Кога признавањето е чекор кон виза, редоследот на целата постапка го опишавме во водичот за работна виза. Ако јазикот е дел од условот, часовите се насочени токму кон испитот што ви треба.