Германија, Австрија, Швајцарија
Работна виза за Германија — кои документи се преведуваат и по кој редослед
Кои документи ги бара амбасадата за работна виза или Blaue Karte EU, кои од нив се преведуваат заверено и зошто редоследот — признавање, па виза — штеди време.
Барањето за работна виза се поднесува во Германската амбасада во Скопје, како национална виза (виза Д). Кои документи ќе ви требаат зависи од тоа по кој основ аплицирате — а од основот зависи и што мора да се преведе, и кога.
Три основи за работна виза
Blaue Karte EU е за лица со завршено високо образование и договор за работа со плата над праг што Германија го утврдува секоја година. Дипломата мора да биде германска или споредлива со германска. Споредливоста се проверува во базата anabin; ако вашиот универзитет или вашата диплома не се внесени таму, обично се бара Zeugnisbewertung — писмена оцена од ZAB (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen).
Виза за стручен кадар (Fachkraft) е за лица со призната стручна квалификација — диплома или завршено стручно образование споредливо со германско Ausbildung. Тука признавањето (Anerkennung) обично оди пред визата. Кај регулираните професии — медицински сестри, лекари, воспитувачи — е задолжително.
Westbalkanregelung е посебен режим за државјани на земјите од Западен Балкан, вклучително и на Северна Македонија. Потребна е конкретна понуда за работа од германски работодавач и согласност од Сојузната агенција за вработување (Bundesagentur für Arbeit); услов за квалификација или за јазик по правило нема. Постои годишна квота. Ова е најчестиот пат за Македонците што работат во градежништво, логистика, угостителство и производство.
Од овие три, само третиот не бара докажување на квалификација. Кај првите два, дипломата и нејзините придружни документи се јадрото на барањето.
Што бара амбасадата
Списокот го објавува амбасадата за секој вид виза и го менува без најава, па секогаш работете по актуелната верзија. Типично содржи:
- пасош и копии од релевантните страници
- пополнет формулар за национална виза
- биометриски фотографии
- договор за вработување или конкретна понуда за работа
- изјава на работодавачот за работниот однос (Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis), пополнета и потпишана во Германија
- биографија (Lebenslauf), по можност на германски
- докази за квалификација — дипломи, свидетелства, уверенија
- докази за работно искуство
- здравствено осигурување за периодот до почетокот на работата
- уверение за неказнуваност, кај некои професии
- сертификат за германски јазик, само ако конкретниот основ или професија го бара
Дел од овие документи ги изготвува работодавачот на германски. Тие не се преведуваат. Се преведува она што е издадено на македонски.
Кои документи се преведуваат
Правилото е едноставно — сѐ што амбасадата треба да го прочита, а е на македонски. Документи на англиски најчесто се прифаќаат без превод, но проверете за секој поединечно.
Во практика од македонска страна најчесто се преведуваат:
- диплома и додаток на дипломата или уверение за положени испити
- свидетелства од средно образование, кај стручните професии и кај Ausbildung
- потврда за работен стаж од работодавач и преглед на осигурување од Фондот за пензиско и инвалидско осигурување
- уверение за неказнуваност од основниот суд, ако се бара
- лиценца за работа од соодветната комора, кај медицинските професии
- извод од матична книга на родените, кој амбасадата ретко го бара за самата виза, но затоа го бараат подоцнежните постапки во Германија
Преводот мора да биде заверен — со печат, штембил и изјава на постојан судски преведувач — и прицврстен со документот на кој се однесува. Што точно значи тоа објаснивме во водичот што е заверен превод, а за уверението од казнена евиденција имаме и посебен водич.
Една честа и непотребна грешка: се носи на превод и договорот за вработување што работодавачот го составил на германски. На амбасадата ѝ треба на германски — таков веќе е.
Редоследот што штеди време
- Утврдете го основот. Blaue Karte, стручен кадар или Westbalkanregelung — тоа одредува сѐ што следува. Ако не сте сигурни, работодавачот или амбасадата ќе ви кажат.
- Ако е потребно признавање, почнете со него. Постапката за Anerkennung е одделна, има свои документи и свој орган, а барањето за виза чека на нејзиниот исход. За Westbalkanregelung овој чекор го нема.
- Соберете ги македонските документи во актуелна форма. Некои имаат рок — изводите и уверението за неказнуваност амбасадата обично ги сака не постари од шест месеци. Не преведувајте стар документ што ќе мора да го вадите повторно.
- Преведете сѐ одеднаш. Така преводите се усогласени меѓу себе — истата транскрипција на името, истите термини за истите институции — и ги добивате во еден комплет.
- Термин и поднесување. Носете оригинал, превод и по една обична копија од секој документ.
- По пристигнувањето — пријава на адреса (Anmeldung) и дозвола за престој (Aufenthaltstitel) во службата за странци (Ausländerbehörde). Истите преводи ќе ви затребаат повторно, па чувајте ги.
Терминот во амбасадата често е потесното грло, не документите. Не чекајте термин за да почнете со собирање — обратното: соберете и преведете, па закажете, за да не ви истече некој документ додека чекате.
Германски јазик
За самата виза, ниту Blaue Karte ниту Westbalkanregelung по правило не бараат сертификат за јазик. Го бараат регулираните професии — таму нивото е дел од признавањето, најчесто B1 или B2, зависно од професијата и од покраината. Кое ниво е за што, пишуваме во посебен водич, а ако ви треба подготовка, нудиме и часови по германски.
Каде најчесто запнува
- Диплома без транскрипт. Дипломата кажува што сте завршиле; уверението за положени испити кажува што сте учеле. Германските органи ги сакаат двете.
- Различно напишано име. Во преводите името се транскрибира како во пасошот, не како на некоја стара бланка — ако веќе имате документи со поинаква латинична форма, кажете ни.
- Истечен документ. Извод преведен пред една година, па заборавен — амбасадата бара нов, и преводот се повторува.
- Превод од неовластено лице. Превод без заверка од постојан судски преведувач не се прифаќа, колку и да е добар. Амбасадата во Скопје по правило ги прифаќа преводите на македонските судски преведувачи; дали некој орган внатре во Германија бара преведувач заколнат таму, прашајте го однапред.
Чести прашања
- Дали дипломата мора да биде призната пред да аплицирам за Blaue Karte EU?
- Дипломата мора да биде споредлива со германска. Ако вашиот универзитет и дипломата се внесени во базата anabin со позитивна оцена, обично не е потребна дополнителна постапка. Ако не се внесени, амбасадата вообичаено бара Zeugnisbewertung од ZAB, а тоа се обезбедува пред поднесувањето на барањето за виза.
- Дали треба да се преведе договорот за вработување?
- Не, ако е составен на германски, што е речиси секогаш случај. Се преведуваат документите издадени на македонски — дипломи, свидетелства, потврди за стаж, уверенија. Ако работодавачот ви дал договор само на англиски, прашајте ја амбасадата дали го прифаќа така.
- Дали амбасадата прифаќа превод од македонски судски преведувач?
- Германската амбасада во Скопје по правило ги прифаќа заверените преводи на постојаните судски преведувачи од Македонија. Одделни органи внатре во Германија понекогаш бараат преведувач заколнат во Германија — тоа проверете го кај конкретниот орган пред да нарачате превод, за да не плаќате двапати.
- Што е Westbalkanregelung и дали важи за Македонија?
- Тоа е посебен режим за вработување на државјани на земјите од Западен Балкан, вклучително и Северна Македонија. Потребна е конкретна понуда за работа и согласност од германската агенција за вработување, а по правило не се бара призната квалификација ниту сертификат за јазик. Бројот на одобренија годишно е ограничен, па терминот во амбасадата е клучен.
- Колку стар смее да биде документот што го преведувам?
- Самиот превод нема рок. Рок имаат некои документи, најчесто изводите и уверението за неказнуваност, кои амбасадата обично ги бара не постари од шест месеци. Затоа прво извадете актуелен документ, па преведете го.
Овој водич е општа информација, не правен совет. Барањата се менуваат и се разликуваат меѓу институциите — проверете кај надлежниот орган пред да поднесете.