Кое ниво германски ви треба — A1, B1, B2 или C1

„Колку германски треба да знам?“ е прашањето што најчесто го слушаме, и одговорот не е едно ниво. Зависи од целта — брак, работа, стручно образование, студии, државјанство — и од тоа кој го поставува барањето: конзулатот, службата за странци, работодавачот или универзитетот.

Нивоата се според Заедничката европска референтна рамка за јазици (CEFR, на германски GER): од A1 до C2. Доказот за ниво институциите го нарекуваат Sprachnachweis и под тоа речиси секогаш подразбираат сертификат од признат испит, не потврда од курс.

Што значат нивоата

• A1 — се претставувате, поставувате едноставни прашања, пополнувате формулар со помош.
• A2 — секојдневни ситуации: кај лекар, во продавница, кратки разговори на работа.
• B1 — самостојно се снаоѓате: разговор за работа и обврски, службено писмо, разбирање на институциите.
• B2 — работите на германски во својата професија, читате стручен текст, учествувате во дискусија.
• C1 — студирате и работите со прецизност; сложени текстови без напор.
• C2 — прецизност блиска до мајчин јазик.

Важно е и што не значи нивото: две лица со B1 сертификат можат многу различно да зборуваат. Сертификатот е доказ за институцијата; способноста е ваша.

Спојување на семејство: A1

За сопружник што доаѓа кај партнер во Германија конзулатот по правило бара доказ за едноставни познавања на германски — A1. Во практика тоа е сертификат Goethe-Zertifikat A1 („Start Deutsch 1“), ÖSD Zertifikat A1 или telc Deutsch A1.

Постојат исклучоци — на пример за сопружници на високо квалификувани работници или носители на Сина карта на ЕУ, за одредени државјанства и во случаи кога учењето е невозможно од здравствени причини. Дали спаѓате во исклучок, проверува амбасадата, не вие. Целата документација за оваа постапка ја опишуваме во водичот за спојување на семејство.

За помали деца по правило нема јазичен услов; за постари тинејџери правилата се посебни — проверете.

Работна виза: зависи од професијата, не од визата

За квалификуван работник со договор за вработување законот не пропишува едно фиксно ниво за секоја виза. Нивото го одредуваат работодавачот и професијата.

• Нерегулирани професии (ИТ, инженерство, занаети, угостителство) — работодавачот одлучува. Некои бараат B1, некои се задоволуваат со англиски. Конзулатот и службата за странци сепак гледаат дали работата е реално изводлива без јазик.
• Регулирани здравствени професии — медицински сестри и негуватели најчесто B2, во некои покраини B1 со услови; лекари B2 општ германски плус стручен јазичен испит (Fachsprachprüfung) на ниво C1. Условите ги поставува покраината што ја признава квалификацијата — повеќе во водичот за признавање на диплома.
• Стручно образование (Ausbildung) — обично B1 за визата; здравствените и некои технички струки бараат B2.
• Chancenkarte (картичка за барање работа) — основен праг е германски A1 или англиски B2, а повисоко ниво германски носи дополнителни поени.

Што сè оди во документацијата за работна виза, вклучително преводите, објаснуваме во посебен водич.

Студии: C1 по правило

За студиска програма на германски универзитетите бараат доказ на ниво C1 или блиску до него: TestDaF (најчесто ниво 4 во сите четири дела), DSH-2, Goethe-Zertifikat C2 или telc Deutsch C1 Hochschule. За Studienkolleg (подготвителна година) обично е доволно B1 или B2. Програмите на англиски немаат услов за германски при упис, но животот надвор од предавалната го има. Документите за упис ги опишуваме во водичот за студирање во Германија.

Државјанство и трајна дозвола за престој: B1

За германско државјанство (Einbürgerung) се бара B1, заедно со тест за државјанство. За трајна дозвола за престој (Niederlassungserlaubnis) исто така се бараат „доволни познавања“, што во практика значи B1. Интеграцискиот курс во Германија завршува токму на B1 — не е случајно.

Кои сертификати се признаваат

Конзулатите и службите прифаќаат сертификати од испитувачи што работат по стандардите на ALTE — во практика Goethe-Zertifikat, ÖSD, telc, TestDaF и ECL. Сите четири вештини — читање, слушање, пишување, зборување — се проверуваат.

Не се признаваат: потврда за посетуван курс, училишно свидетелство, онлајн тест, самопроценка или изјава од работодавач. Ако сте учеле германски со години без сертификат, за институцијата сте на нула додека не го положите испитот.

Три практични работи:

1. Изберете го испитот пред да почнете со подготовка. Goethe, ÖSD и telc имаат различен формат; подготовката е по формат. Проверете и кој испит го прифаќа конкретната институција.
2. Проверете термини. Испитите во Скопје се одржуваат на одредени датуми, со пријавување однапред; пресметајте го тоа во планот за визата.
3. Проверете рок. Сертификатот нема рок на важење, но некои конзулати и универзитети бараат да не е постар од одреден период.

Нивото што го бара институцијата е минимум за документот, не за животот. Сопружник со A1 ќе ја добие визата — а првото што го чека во Германија е интеграциски курс до B1, оти со A1 не се оди сам кај лекар. Учете за местото каде што ќе живеете, не само за шалтерот.

Како се стигнува до нивото

Секое следно ниво бара повеќе часови од претходното: од нула до A1 се стигнува релативно брзо; B1 е поголема работа; B2 значи да работите на јазикот, не само да го учите. Колку брзо — зависи од тоа колку часови неделно можете реално да издвоите и колку сте изложени на јазикот меѓу часовите.

Најсигурниот пат е обратен: прво датумот на терминот во амбасадата, па датумот на испитот пред него, па планот за учење назад од испитот. Индивидуалната настава — во живо во Скопје или онлајн — ја приспособуваме токму на тој план: ниво, цел, формат на испитот и пробни испити по тој формат. Како се одвива и како се резервира термин пишува на страницата за часови.

А кога сертификатот ќе стигне: тој е на германски и не се преведува. Другите документи во истата постапка — извод, уверение, диплома — се преведуваат заверено, и тоа е другиот дел од нашата работа.