Ausbildung во Германија — документи, ниво германски и редослед

Ausbildung е германското дуално стручно образование: две до три и пол години во кои дел од времето сте во фирма, дел во стручно училиште, со договор, месечен надоместок за време на обуката и државно признат завршен испит. За државјанин на Северна Македонија тоа е одделен основ за национална виза — не е ни студирање, ни виза за квалификуван кадар — со свој список документи, свој јазичен услов и свој редослед.

Редоследот е она што најчесто се промашува. Местото за обука иде прво, сертификатот за германски веднаш по него, а преводите на крај — но само ако свидетелствата се веќе извадени.

Два вида обука, два различни списоци

Обука во фирма (betriebliche Berufsausbildung) е класичниот дуален модел: договор со работодавач, регистриран кај надлежната комора — индустриска и трговска (IHK) или занаетчиска (HWK) — плус запишување во стручно училиште. За неа се бара согласност од Сојузната агенција за вработување, но таа се прибавува во самата визна постапка и без проверка на приоритет, што значи дека не се бара претходно да се докаже оти нема домашен кандидат.

Училишна обука (schulische Berufsausbildung) се одвива целосно во училиште и води до државно признат завршен испит; чести се здравствените, социјалните и некои технички струки. Тука надоместок за обуката често нема воопшто, па доказот за издршка е потежок дел од барањето отколку кај дуалната обука.

Пред сè друго утврдете во кој од двата модела спаѓа вашата понуда. Од тоа зависи и списокот документи, и како се докажува издршката.

Кое ниво германски

За квалификувана обука во практика се бара B1, докажано со сертификат од признат испитувач: Goethe-Zertifikat, ÖSD, telc или ECL. Кај здравствените и негувателските струки барањето најчесто е B2, бидејќи го поставува не визата туку струката.

Законот предвидува и исклучоци — доказот може да се испушти ако установата за обука веќе го проверила знаењето, а визата може да опфати и подготвителен курс по германски пред почетокот на обуката. Тоа се можности што ги цени визното одделение во конкретниот случај, не правила на кои се планира. Кое ниво се бара за која цел, разложуваме во посебен водич, а ако ви треба подготовка за испит, нудиме и часови по германски.

Сертификатот е на германски и не се преведува.

Што бара амбасадата

Списокот го објавува Германската амбасада во Скопје за секој вид виза и го менува без најава, па работете по актуелната верзија. Во моментов постапката почнува дигитално — барањето се подготвува во конзуларниот портал, визното одделение дава повратна информација, и дури потоа се закажува термин. Не закажувајте паралелно термин низ обичниот систем.

Типично се бараат:

• пополнет формулар за национална виза
• потпишано известување за заштита на личните податоци во визната постапка
• една биометриска фотографија, не постара од шест месеци, 45 × 35 мм, на бела подлога
• пасош со најмалку две празни страници, важечки најмалку три месеци подолго од визата
• договор за обука и план за обука, потпишани од фирмата и од вас, не постари од шест месеци, со целосна адреса на работодавачот, почеток и траење на обуката, точен назив на струката, надоместок и неделно работно време — и потврдени од надлежната комора
• договор со стручното училиште или потврда за запишување
• докази за досегашното школување, во оригинал со превод на германски
• сертификат за германски јазик
• слободно напишано образложение зошто ја сакате токму таа струка и што планирате по обуката
• доказ за издршка, ако надоместокот за обуката е под утврдениот праг

Документите се носат во оригинал и по една обична копија.

Прагот за издршка амбасадата го изразува како ориентационен износ: за обука во фирма надоместок под 1.048 евра бруто, односно 822 евра нето месечно, а кај училишната обука под 959 евра нето, бара дополнителен доказ — изјава за преземање издршка (Verpflichtungserklärung) од лице во Германија или потврда за блокирана сметка. Износите се менуваат; пред да ги пресметувате, проверете го актуелниот праг кај амбасадата.

Кои документи се преведуваат

Правилото е истото како кај секоја виза: се преведува она што е издадено на македонски. Германските документи што ги изготвува фирмата или училиштето не се преведуваат.

Во практика од македонска страна најчесто се преведуваат:

• свидетелства од средно образование — по правило за сите години, не само завршното
• диплома за завршено средно образование и, ако се бара, уверение за положени испити
• свидетелство од основно образование, кај некои струки
• потврда за работно искуство, ако имате и ако е релевантна за струката
• извод од матична книга на родените, ако се бара во вашиот случај или во подоцнежните постапки во Германија
• уверение за неказнуваност, кај струките со работа со деца, со стари лица или во обезбедување

Преводот мора да биде заверен — со печат, штембил и изјава на постојан судски преведувач, прицврстен за документот на кој се однесува. Што точно значи тоа пишува во водичот што е заверен превод, а за уверението од казнената евиденција имаме посебен водич.

Честа и непотребна грешка: се носи на превод и договорот за обука. Тој е составен на германски затоа што на германски и треба.

Ако на почетокот на обуката сѐ уште нема да сте полнолетни, прашајте ја амбасадата каква согласност од родителите бара и во каква форма — таа согласност често се изготвува кај нотар и потоа се преведува.

Редоследот што штеди време

1. Најдете место за обука. Сѐ друго зависи од договорот. Без потпишан договор со фирма нема ни виза, ни термин.
2. Почнете со германскиот веднаш. Испитите се одржуваат на одредени датуми, со пријавување однапред. Сертификатот е најчестата причина визата да се одложи за следната учебна година.
3. Проверете дали договорот е регистриран кај комората и дали имате потврда од стручното училиште. Двете се бараат во списокот.
4. Извадете ги македонските документи во актуелна форма, па преведете ги сите одеднаш — така транскрипцијата на името и називите на училиштата се исти низ целиот комплет.
5. Подгответе го барањето во конзуларниот портал, почекајте повратна информација и дури потоа закажете термин.
6. По пристигнувањето — пријава на адреса (Anmeldung) и дозвола за престој во службата за странци (Ausländerbehörde). Истите преводи затребуваат повторно, па чувајте ги.

Договорот за обука не смее да биде постар од шест месеци кога се поднесува барањето. Ако фирмата ви го испрати во јануари, а вие сѐ уште учите за B1 во август, договорот ќе мора да се обнови. Договорете го тоа со фирмата однапред.

Ако сѐ уште немате место за обука

Постои и одделна дозвола за престој за барање место за обука. Условите што ги поставува законот се: да не сте наполниле 35 години, обезбедена издршка, доволни познавања на германски и свидетелство што во матичната држава дава право на упис на факултет (или диплома од германско училиште во странство). Престојот е до девет месеци, а во тоа време е дозволена работа до 20 часа неделно и пробна работа до вкупно две недели.

„Доволни познавања“ во практика се толкува како ниво B1, но толкувањето го прави визното одделение — прашајте пред да се пријавите на испит.

Каде најчесто запнува

• Непотполни свидетелства. Се носи само завршното, а се бараат сите години. Фотокопиите од архивата на училиштето често се нечитливи — побарајте дупликат.
• Доцна сертификат. Обуките почнуваат на одреден датум, најчесто на почетокот на учебната година. Датумот на испитот и датумот на терминот се планираат наназад од тој ден.
• Истечен договор. Шест месеци поминуваат побрзо од очекуваното.
• Име напишано поинаку од пасошот. Во преводите имињата се транскрибираат како во патната исправа; ако веќе имате документи со друга латинична форма, кажете ни.
• Училишна обука без пресметана издршка. Кога надоместок нема, доказот за издршка е суштина на барањето, не формалност.

Рок и цена

Свидетелствата се кратки документи, но кога се преведуваат сите години наеднаш станува збор за неколку стандардни страници. Како се формира цената и што значи минимална цена објаснуваме во водичот за цените. Стандардниот рок е два до три работни дена; ако терминот ви е блиску, кажете ни — итен превод е можен по договор. Испратете фотографии од свидетелствата и од пасошот, и одговараме истиот ден со точен број страници и цена.