Апостил за македонски документи — кој го издава и кога ви треба

Кога германски орган бара документ mit Apostille, тоа не е ниту дополнителен превод ниту потврда дека содржината е точна. Апостилот е една единствена заверка со која се потврдува дека потписот и печатот на документот се вистински — и со неа домашниот документ престанува да биде неупотреблив лист хартија за органот во странство.

Овој водич објаснува кој го издава апостилот во Северна Македонија, за кои документи воопшто не е потребен, што чини и во кој редослед оди со заверениот превод.

Што потврдува апостилот, а што не

Апостилот произлегува од Хашката конвенција од 1961 година за укинување на потребата од легализација на странски јавни исправи. Северна Македонија е потписничка, како и Германија, Австрија и Швајцарија. Кога документот носи апостил, нема потреба од дополнително заверување во земјата што го прима — тоа е и целата поента на конвенцијата.

Важно е што точно потврдува тој печат: дека потписот на документот е автентичен, во кое својство потпишало лицето и дека печатот е вистински. Тој не потврдува дека содржината е точна и не е замена за превод. Документ со апостил, но напишан на македонски и на кирилица, за германскиот службеник сè уште е нечитлив.

Апостилот нема рок на важење. Рокот што го одредува институцијата се однесува на документот под него — изводот или уверението да не е постаро од неколку месеци — не на печатот врз него. Нов извод значи и нов апостил.

Кој го издава во Северна Македонија

Има две адреси и разликата меѓу нив е причина за најголем дел од враќањата. Според Министерството за правда:

• Основните судови ставаат апостил на оригиналните документи. Надлежен е судот во чие подрачје е издаден документот — значи не судот најблизок до вас, туку судот според органот што го издал документот.
• Министерството за правда апостилира уверенија за кривична и казнена евиденција, иако нив ги издаваат основните судови. Истото важи и за сите документи заверени кај нотар — вклучувајќи судски преводи заверени кај нотар — како и за документи заверени од судија, под услов потписот да е депониран во Министерството.

Ако не сте во државата, апостилот може да го подигне лице што го овластувате. Како се прави такво овластување објаснуваме во водичот за полномошно.

Кога апостил воопшто не ви треба

Ова е делот што најчесто штеди пари, а најретко се знае. Меѓу Германија и Северна Македонија е во сила Виенската конвенција од 1957 година за издавање повеќејазични изводи од матичните книги, и тоа од 18 јули 1997 година. Последицата е конкретна: интернационалните изводи од матичната книга на родените, венчаните и умрените, издадени на повеќејазичниот образец, се ослободени од секаква формалност и во Германија се признаваат без легализација и без апостил. Истото важи и во обратна насока за германските интернационални изводи во Македонија.

Сите други документи — обичните национални изводи, пресудите за развод, решенијата за наследство, уверенијата, дипломите, нотарските исправи — за употреба во Германија бараат апостил.

Тука има една стапица. Интернационалниот извод не ви треба да го апостилирате, но многу германски институции сепак бараат обичен извод со заверен превод, бидејќи повеќејазичниот формулар не ги содржи забелешките. Кога тоа е случај, на обичниот извод му треба апостил. Разликата меѓу двете форми ја објаснуваме во водичот за изводот од матичната книга на родените.

Такса, работно време и рок

Во Министерството за правда барањето се подига и се поднесува во архивата, заедно со оригиналните документи што сакате да ги заверите. На шалтерот се проверуваат документите и се даваат инструкции за уплатата.

• Такса: 100 денари за еден документ. За секој нареден примерок на почетната такса се додаваат по 50 денари — два документа се 150 денари, три се 200 и така натаму.
• Плаќање: на ПОС-терминал или со уплатница ПП50 во банка или пошта.
• Работно време на писарницата со странки: од 09 до 15 часот.
• Рок: заверката се врши во рок од најмалку еден ден.

За апостил во основен суд постапката, износот и работното време ги објавува судот. Проверете пред да одите, особено ако патувате до друг град.

Редослед: прво апостил, потоа превод

Ова е единственото правило во целиот водич што вреди да се запамети напамет.

Апостилот се става на документот и станува негов дел — има свој број, датум, орган и потпис. Заверениот превод го пренесува целиот документ, значи и апостилот со сите негови рубрики. Ако документот се преведе прво, а апостилот дојде потоа, преводот едноставно не го содржи и институцијата има право да побара нов превод.

Затоа редоследот е: извадете го документот, ставете апостил, па пратете фотографија на превод. Ако веќе имате превод на документ што штотуку добил апостил, кажете ни — во тој случај се преведува дополнително само апостилот и повторно се заверува, што е поевтино од целосно нов превод.

Апостил врз самиот превод

Понекогаш институцијата бара апостил и на преводот, не само на документот. Патот води преку нотар. Според Законот за нотаријатот, нотарот кој не е судски преведувач прво го проверува својството на преведувачот — во решението издадено од Министерството за правда или во јавниот список на судски преведувачи — па ја става својата потврда на преводот и го спојува со фотокопија од преведената исправа. Така заверената исправа потоа се апостилира во Министерството за правда.

Тоа значи два дополнителни чекора и два дополнителни трошока. Затоа прашањето до институцијата вреди да се постави прецизно: бара ли апостил на документот, на преводот, или на двете? Одговорот е речиси секогаш едно од трите, а претпоставката е поскапа од прашањето.

Ако документот оди во држава што не е потписничка

За земји што не се потписнички на Хашката конвенција постапката е подолга: оригиналните документи прво се заверуваат во судот, потоа во Министерството за правда со текстуална заверка, и на крај во Министерството за надворешни работи. Уверенијата за кривична и казнена евиденција се заверуваат во Министерството за правда, па потоа во Министерството за надворешни работи.

За документите што ги преведуваме најчесто оваа патека не се отвора — Германија, Австрија и Швајцарија се потписнички. Но ако документот оди во држава надвор од конвенцијата, сметајте на повеќе денови и на неколку шалтери.

Рок и цена

Апостилот е кратка рубрика и во преводот додава малку текст, но не е бесплатен — преводот се наплаќа по обем, а апостилот е дел од документот што се преведува. Како се формира цената и што значи минимална цена објаснуваме во водичот за цените. Стандардниот рок за еден документ со апостил е два до три работни дена; итно — по договор.

Испратете фотографија од документот заедно со апостилот, во еден кадар или во две слики, и одговараме истиот ден со точен обем и цена.